Strzebla potokowa (Phoxinus phoxinus, Linnaeus 1758) to kolejna, warta zaprezentowania ryba żyjąca w wodach Drawieńskiego Parku Narodowego.
Jest niewielkich rozmiarów, rzadko przekraczając 10 cm długości (Witkowski, Terlecki 2000 Ryby Słodkowodne Polski. PWN Warszawa), żyje do około 5 lat. Zamieszkuje wody z szybkim przepływem z czystą, chłodną i dobrze natlenioną wodą. Preferuje dno skaliste, kamieniste lub żwirowate.
W drugim lub trzecim roku życia osiąga dojrzałość płciową. Jest zwierzęciem stadnym. Ryby te zmieniają swoje zachowanie w obecności drapieżnika, którego obserwują, oceniają jego gotowość do ataku, o czym prawdopodobnie poprzez zmianę swojego zachowania informują pozostałe ryby w stadzie (Witkowski, Terlecki 2000 Ryby Słodkowodne Polski. PWN Warszawa).
Przez to, że należy do gatunków ryb o dużych wymaganiach tlenowych i dużej wrażliwości na zanieczyszczenia przemysłowe jest doskonałym bioindykatorem stanu czystości wody, w której żyje. Grzbiet ma brunatny, ciemno nakrapiany, boki jaśniejsze, brązowożółtawe, a brzuch kremowy. Płetwy są jasne. Od głowy do ogona występuje szereg dużych i ciemnych plam. Kolory i plamiste desenie dobrze maskują rybę na tle kamienistego dna rzeki. Kiedy nadchodzi pora tarła, samce strzebli potokowych stają się wyjątkowo kolorowe: ich boki robią się złociście zielonawe, a na brzuchu u podstaw płetw piersiowych, brzusznych i odbytowej zjawiają się wręcz jaskrawe czerwone plamy. Samice w dalszym ciągu są ubarwione zwyczajnie. Dodatkowo na głowie samca pojawia się charakterystyczna biała wysypka tarłowa.
Tarło strzebli potokowej odbywa się od maja do lipca, przy czym w dolnych odcinkach rzek ma miejsce wcześniej, niż w górnych. Ikra składana jest na żwirowatym dnie w dwóch lub trzech porcjach, z przerwami około 15 dni.
Wachlarz składników pokarmu strzebli potokowej jest bardzo szeroki. Mogą odżywiać się glonami nitkowanymi; larwami( chruścików, chrząszczy, ochotkowatych, skąposzczetów), ikrą i larwami ryb, aż po dorosłe postacie owadów lądowych. Sama często również jest istotnym składnikiem pokarmowym ryb drapieżnych w szczególności pstrąga potokowego oraz ptaków wodnych odżywiających się rybami. Istotnym zagrożeniem dla populacji tej wyjątkowej ryby jest budowa różnego rodzaju urządzeń hydrotechnicznych przegradzających cieki wodne, zanieczyszczenia wprowadzane do wód, a także nadmierne zarybianie pstrągiem potokowym.
W 1984 roku strzebla potokowa została objęta ochroną gatunkową, jednak z uwagi na odrodzenie się jej populacji w 2004 roku została z tego rejestru wypisana i obecnie posiada kategorię LC jako gatunek najmniejszej troski.
Przeprowadzane przez pracowników DPN i Instytutu Rybactwa Śródlądowego w Olsztynie badania monitoringowe ichtiofauny rzeki Drawy oraz jej niektórych dopływów tj. Słopicy, Suchej, Korytnicy, Płocicznej wykazały obecność osobników strzebli potokowej, co świadczy o dobrym stanie ekologicznym wód Drawieńskiego Parku Narodowego.
Tekst: Bartłomiej Gławdel, Dział Ochrony Przyrody DPN
Jest niewielkich rozmiarów, rzadko przekraczając 10 cm długości (Witkowski, Terlecki 2000 Ryby Słodkowodne Polski. PWN Warszawa), żyje do około 5 lat. Zamieszkuje wody z szybkim przepływem z czystą, chłodną i dobrze natlenioną wodą. Preferuje dno skaliste, kamieniste lub żwirowate.
W drugim lub trzecim roku życia osiąga dojrzałość płciową. Jest zwierzęciem stadnym. Ryby te zmieniają swoje zachowanie w obecności drapieżnika, którego obserwują, oceniają jego gotowość do ataku, o czym prawdopodobnie poprzez zmianę swojego zachowania informują pozostałe ryby w stadzie (Witkowski, Terlecki 2000 Ryby Słodkowodne Polski. PWN Warszawa).
Przez to, że należy do gatunków ryb o dużych wymaganiach tlenowych i dużej wrażliwości na zanieczyszczenia przemysłowe jest doskonałym bioindykatorem stanu czystości wody, w której żyje. Grzbiet ma brunatny, ciemno nakrapiany, boki jaśniejsze, brązowożółtawe, a brzuch kremowy. Płetwy są jasne. Od głowy do ogona występuje szereg dużych i ciemnych plam. Kolory i plamiste desenie dobrze maskują rybę na tle kamienistego dna rzeki. Kiedy nadchodzi pora tarła, samce strzebli potokowych stają się wyjątkowo kolorowe: ich boki robią się złociście zielonawe, a na brzuchu u podstaw płetw piersiowych, brzusznych i odbytowej zjawiają się wręcz jaskrawe czerwone plamy. Samice w dalszym ciągu są ubarwione zwyczajnie. Dodatkowo na głowie samca pojawia się charakterystyczna biała wysypka tarłowa.
Tarło strzebli potokowej odbywa się od maja do lipca, przy czym w dolnych odcinkach rzek ma miejsce wcześniej, niż w górnych. Ikra składana jest na żwirowatym dnie w dwóch lub trzech porcjach, z przerwami około 15 dni.
Wachlarz składników pokarmu strzebli potokowej jest bardzo szeroki. Mogą odżywiać się glonami nitkowanymi; larwami( chruścików, chrząszczy, ochotkowatych, skąposzczetów), ikrą i larwami ryb, aż po dorosłe postacie owadów lądowych. Sama często również jest istotnym składnikiem pokarmowym ryb drapieżnych w szczególności pstrąga potokowego oraz ptaków wodnych odżywiających się rybami. Istotnym zagrożeniem dla populacji tej wyjątkowej ryby jest budowa różnego rodzaju urządzeń hydrotechnicznych przegradzających cieki wodne, zanieczyszczenia wprowadzane do wód, a także nadmierne zarybianie pstrągiem potokowym.
W 1984 roku strzebla potokowa została objęta ochroną gatunkową, jednak z uwagi na odrodzenie się jej populacji w 2004 roku została z tego rejestru wypisana i obecnie posiada kategorię LC jako gatunek najmniejszej troski.
Przeprowadzane przez pracowników DPN i Instytutu Rybactwa Śródlądowego w Olsztynie badania monitoringowe ichtiofauny rzeki Drawy oraz jej niektórych dopływów tj. Słopicy, Suchej, Korytnicy, Płocicznej wykazały obecność osobników strzebli potokowej, co świadczy o dobrym stanie ekologicznym wód Drawieńskiego Parku Narodowego.
Tekst: Bartłomiej Gławdel, Dział Ochrony Przyrody DPN
